محمد بن اسحاق سراج از مردم نيشابور است ، و مردى معروف بمزكى « 1 » كه نامش محمد بن ابراهيم نيشابورى بود از وى روايت كرده و از كتابهاى اوست : كتاب الاخبار - در اخبار متأخران . و وزراء ، و حكمرانان و آنهائى كه در شهرستانها بودند و هر شخص را به تنهائى آورده است . كتاب رسائل - نازكست . كتاب الاشعار المختارة منها و المعارة . ابن خلاد رامهرمزى ابو محمد حسن بن عبد الرحمن بن خلاد قاضى . تأليفاتى خوب ، و تصنيفات نيكوئى دارد و در آنها پيروى از رويه جاحظ نموده است . ابن سوار كاتب به من گفت : كه او طبع شعر هم داشت ، و حديث را شنيده و روايت كرده است . و اين كتابها از اوست : كتاب ربيع المتيم - در اخبار عاشقان . كتاب الفلك « 2 » فى مختار الاخبار ( و الاشعار ) . كتاب امثال النبى صلعم « 3 » . كتاب الريحانين « 4 » الحسن و الحسين عليهما و على اهلهما السلام . كتاب امام التنزيل فى القرآن . كتاب النوادر و الشوارد . كتاب ادب الناطق . كتاب الرثاء و التعازى . كتاب رسالة السفر . كتاب الشيب و الشباب . كتاب ادب الموائد . كتاب المناهل و الاعطان و الحنين الى الاوطان . آمدى « 5 » نامش حسن بن بشر بن يحيى ، مكنى بابو القاسم ، از مردم بصره و قريب العهد بما ، و گمان دارم هنوز زنده باشد . داراى تصنيفاتى خوب ، و تأليفات نيكوئى است ، و رويه جاحظ را در كار خود دارد . اين كتابها از اوست : كتاب فى شدة حاجة الانسان الى ان يعرف قدر نفسه . كتاب المختلف و المؤتلف فى اسماء الشعراء . كتاب معانى شعر البحترى . كتاب الرد على على بن عمار فيما خطاء فيه ابا تمام . كتاب الموازنة بين ابى تمام و البحترى . كتاب نثر المنظوم . كتاب فى ان الشاعرين لا يتفق خواطرهما . كتاب فى اصلاح ما فى معيار الشعر لابن طبا . كتاب فى نثر ما بين الخاص و المنزل من معانى الشعر . كتاب فى تفضيل شعر امرؤ القيس على الجاهليين .

--> ( 1 ) ف ( بالمركن ) . ( 2 ) ف ( العلل ) . ( 3 ) جب ( عليه السلام ) . ( 4 ) ف ( الرجحان بين ) . ( 5 ) ( آمد از شهرهاى بسيار بزرگ و مهم ديار بكر است ( معجم البلدان ) .